1 | 10
İlkbahar ekinoksu, baharın başlangıcını simgeliyor ve güneş ışınlarının ekvatora dik gelmesi sonucu gece ile gündüzün eşit olduğu bir zamanı ifade ediyor. Bu doğa olayı, yılda iki kez gerçekleşir ve ilkbaharın gelişini müjdeleyen etkileriyle dikkat çekiyor. Bu dönemde, sıcak hava etkileri de yavaşça kendini göstermeye başlıyor. İlkbahar ekinoksu, kuzey yarımkürede baharın başlangıcıdır. Peki ilkbahar ekinoksu hangi gün ve ne zaman başlıyor? İşte bilgiler…
2 | 10
İLKBAHAR EKİNOKSU NE ZAMAN BAŞLIYOR?
21 Mart, hem ilkbahar ekinoksu hem de Nevruz Bayramı olarak kutlanıyor. Bu özel gün, baharın gelişini simgelerken, havaların ısınmaya başladığı bu dönemde birçok kültürde yeniden doğuş ve doğa ile barış temalı kutlamalar yapılıyor.
3 | 10
BAHAR EKİNOKSU NEDİR?
Ekinoks kelimesi, Latince "aequus" (eşit) ve "nox" (gece) kelimelerinin birleşiminden türetilen "aequinoctium" sözcüğünden gelir. Ekinoks, gündüz ile gecenin eşit olduğu zamanları ifade eder ve yılda iki kez, Mart ve Eylül aylarında gerçekleşir. 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerindeki ekinokslar, sırasıyla baharın ve sonbaharın başlangıcını simgeler.
4 | 10
21 Mart'ta, Kuzey ve Güney Yarım Küre'ye Güneş ışınları, öğle vakti Ekvator'a 90°'lik bir açıyla düşer. Bu nedenle, Ekvator'daki gölge boyu sıfırdır. Bu tarihten sonra, Kuzey Yarım Küre'ye Güneş ışınları daha dik düşmeye başlar. Bunun sonucu olarak, Güney Yarım Küre'de geceler, gündüzlerden daha uzun olmaya başlarken, Kuzey Yarım Küre'de gündüzler uzar ve geceler kısalır.
5 | 10
21 Mart, Kuzey Yarım Küre için ilkbaharın, Güney Yarım Küre için ise sonbaharın başlangıcını simgeler. Bu tarihte, aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer ve Güneş, her iki kutup noktasında da görülür. Dünya genelinde gece ve gündüz süreleri eşitlenir. Kuzey Kutup Noktası'nda altı aylık gündüz, Güney Kutup Noktası'nda ise altı aylık gece dönemi başlar.
6 | 10
BAHAR EKİNOKSU ÖZELLİKLERİ
↪ Güneş ışınları Ekvator'a dik olarak düşer ve her iki yarımküreye eşit açıyla ulaşır.
↪ Güneş ışınları, Kuzey ve Güney Yarımküre'ye aynı açılarla gelir, bu nedenle her iki yarımkürede de gündüz süresi eşit olur.
↪ Dünya'daki durgun sularda, gel-git genliği artar.
7 | 10
↪ 21 Mart'tan 23 Eylül'e kadar, Güneş ışınları Kuzey Yarımküre'ye dik geldiği için gündüzler daha uzun olur; 23 Eylül'den 21 Mart'a kadar, Güney Yarımküre'de gündüz süreleri uzar.
↪ 21 Mart tarihinde, Kuzey Kutup Noktası'nda altı aylık gündüz dönemi başlarken, 23 Eylül tarihinde ise Güney Kutup Noktası'nda altı aylık gündüz dönemi başlar. Ekinokslarda, Güneş tam doğudan doğar ve tam batıdan batar.
↪ Güneş ışınlarından her iki yarımküreye gelen enerji miktarı eşit olsa da, sıcaklık birikimi farklıdır, bu nedenle sıcaklıklar eşit değildir.
8 | 10
↪ Kutup noktalarına Güneş ışınları teğet geçtiği için, burada aydınlanma çemberi oluşur ve kutuplarda alacakaranlık yaşanır.
↪ Tüm dünyada gece ve gündüz süreleri eşit olur, yani ekinoks yaşanır.
9 | 10
↪ Aynı meridyen üzerindeki tüm noktalar, Güneş'i aynı anda doğup batırır.
↪ 21 Mart, Kuzey Yarımküre için ilkbaharın, Güney Yarımküre için ise sonbaharın başlangıcını ifade eder. 23 Eylül ise tam tersine, Güney Yarımküre için ilkbahar, Kuzey Yarımküre için sonbahar dönemi başlar.
10 | 10
(Kaynak: Takvim Foto arşiv ve AA'dan alındı.)